Prandocin PDF Drukuj Email

2012-09-01

b_150_100_16777215_0___images_stories_prandocin_Unas_p6070664.jpgPRANDOCIN - miejscowo?? w gminie S?omniki po?o?ona przy trasie Krakw Warszawa (E-7) 23 kilometry na p?noc od Krakowa.

Obok Kacic, S?omnik i Nied?wiedzia Prandocin nale?y do najstarszych osad jakie przed wiekami powsta?y na tym terenie. O wspania?ej historii Prandocina i jego ?wietno?ci ?wiadczy bezcenny zabytek jakim jest tutejszy ko?ci?.

W wydanej po?miertnie ksi??ce Zbigniewa P?ckowskiego Ziemia Miechowska mo?emy przeczyta?, i? Prandocin nale?a? wraz z s?siednimi rozleg?ymi w?o?ciami na prze?omie XI i XII wieku do komesa Prandoty (Pr?doty) zwanego Wielkim i Starym, ktrego uwa?a si? za protoplast? Odrow??w. Prawdopodobnie Odrow??owie przybyli do Polski z Czech. Ojciec Prandoty Starego pochodzi? z mo?nego rodu Baworowicw i przyby? do Polski wraz z dworem ksi??niczki czeskiej Judyty, ?ony W?adys?awa Hermana.

Legenda mwi, ?e w bardzo odleg?ych czasach na tym terenie znajdowa?a si? niewielka osada. Zamieszkuj?cy j? ludzie byli bardzo ?yczliwi i ch?tnie przyjmowali podr?nych, chocia? nie by?a to zamo?na wioska. Dlatego, kiedy zjawi? si? tam nieznajomy nikomu cz?owiek, zaproponowali mu go?cin?. By? to Prandota Stary. Prandocie tak, spodoba?a si? tutejsza ludno??, ze postanowi? osiedli? si? na tej ziemi na zawsze.

W herbie Odrow??w widnieje srebrna strza?a na czerwonym polu skierowana grotem w gr?. Najstarsza piecz?? tego rodu pochodzi z roku 1320.

Z ko?cio?em w Prandocinie silnie zwi?zani byli Iwo i Jan Odrow??owie kolejni biskupi krakowscy; doszli do znaczenia i pot?gi dzi?ki licznym nadaniom, ktrych nie sk?pi? im rwnie? syn W?adys?awa Hermana Boles?aw Krzywousty.

Za udzia? w licznych wyprawach na Pomorze Odrow??owie otrzymali ogromne dobra ziemskie na ?l?sku potem w Ma?opolsce, a w?rd nich ziemie le??ce na p?noc i zachd od ksi???cej osady S?omniki. Tam Prandota Wielki, (Stary) za?o?y? swoj? siedzib? rodow? nazwan? od jego imienia Prandocin i rozpocz?? budow? ko?cio?a.

Trudno przypuszcza?, aby ko?ci? zbudowa? sam Prandota Stary, ktry posiada? niezwyk?e przywileje jak np. prawo s?dzenia swoich ludzi w Prandocinie za pomoc? s?dw Bo?ych mianowicie: pojedynku na kije, czy prby wody. Nie obalaj?c zasadno?ci przypisywania fundacji ko?cio?a w Prandocinie nale?y dopu?ci? prawdopodobie?stwo, i? by?a ona dzie?em jego nast?pcy - Saula (Szawel Odrow?? 1145 roku).

Pocz?tkowo ko?ci? pe?ni? rwnie? funkcj? wiejskiego ko?cio?a obronnego. Takie wiejskie warowne ko?cio?y zacz?li w tym czasie budowa? w swych dobrach rodowych i inni mo?ni tamtych czasw. Nie mia?y one w tym czasie charakteru ko?cio?w parafialnych, gdy? organizowanie parafii rozpocz?to w Polsce dopiero pod koniec XII wieku i trwa?o przez ca?y XIII wiek.

Po ?mierci Prandoty Starego jego dobra przechodzi?y na jego synw. Kolejny dziedzic Prandocina - Iwo Odrow?? biskup krakowski wraz z Wis?awem swym bratem stryjecznym zacz?? oko?o roku 1218 budowa? klasztor dla Cystersw w pobliskich Kacicach. Prawdopodobnie Cystersi za?o?yli najpierw fundamenty na grze zwanej dzi? Truszczyn? tj. 1,5 wiorsty (wiorsta- 1,0668km.) na wprost g?wnych drzwi ko?cio?a w Prandocinie.

Klasztor uposa?yli czterema wsiami: Prandocinem, Kuczowicami, Zakowicami i Januszowicami. Jak podaje Jan D?ugosz w Liber beneficjorum et benefactorum zbudowany klasztor by? skromny.

Iwo Odrow?? w roku 1222 uposa?enie klasztoru powi?kszy? nowymi wsiami. Upatrzywszy sobie odpowiedniejsze miejsce dla Cystersw we wsi Mogi?a przenis? tam w klasztor w 1225 lub 1226 roku. Po przeniesieniu Cystersw do Mogi?y Prandocin nale?a? do dbr klasztoru w Mogile.

W kronice Jana D?ugosza znajduje si? wzmianka o tym, ?e przez pewien czas nie by?o w Prandocinie ksi?dza, za to stacjonowa? oddzia? wojska.

Powy?sze wydarzenie mia?o miejsce w 1235 r. i dotyczy?o wyprawy ksi?cia Konrada Mazowieckiego przeciwko ksi?ciu krakowskiemu Boles?awowi Wstydliwemu i jego opiekunowi ksi?ciu ?l?skiemu Henrykowi Brodatemu. Wyprawa mia?a na celu odebranie utraconej opieki nad ma?oletnim Boles?awem oraz ksi?stwami: krakowskim, sandomierskim i lubelskim. Podczas tej wyprawy dochodzi do inkastelacji ko?cio?a grodowego w Prandocinie, ktra trwa?a do roku 1273.

Tak pisze o tym kronikarz: ...zamieni? na warowni? ko?ci? ?w. Andrzeja pod zamkiem krakowskim, ktry jako nie zamkni?ty w obr?bie murw miasta Krakowa uchodzi? wtedy jeszcze za podmiejski, tak?e ko?ci? w Prandocinie, kolegiat? w Skalbmierzu i klasztor j?drzejowski, a te cztery miejsca po umieszczeniu tam silnej za?ogi zaopatrzy? w bro? i ?ywno??. Pierwszy to z po?rd ksi???t, ktry powa?ywszy si? sprofanowa? ?wi?te budowle i odda? je na cele wojenne, przekaza? ten haniebny zwyczaj jako gorsz?cy przyk?ad dla nast?pcw... (Jan D?ugosz , Roczniki, ksi?ga szsta AD 1235).

W latach 1278 1283 wjt Gerard i jego brat Henryk ostatni dziedziczni wjtowie Miechowa lokuj? Prandocin na prawie niemieckim. Bratanek wjta Gerarda Miko?aj by? so?tysem w Prandocinie. W roku 1323 zabezpiecza on zaci?gni?ty od klasztoru mogilskiego d?ug odst?pieniem 6 ?anw (1 ?an ok. 16,5 ha) w Prandocinie i trzeciej cz??ci winnic oraz ??ki w Kacicach. W roku 1334 sprzedaje posiad?o?? opatowi Janowi.

Przywileje dotycz?ce tej wsi: w roku 1235 Henryk ksi??? krakowski i ?l?ski potwierdza uwolnienie Prandocina od str?y, a ksi??? Boles?aw uwalnia wie? Kacice od przewozu. W roku 1283 opat mogilnicki Engelbert okre?la powinno?ci so?tysa i osadnikw Prandocina wobec klasztoru.

Z protoko?w wizytacji krakowskiej z lat 1565 1619 dowiadujemy si?, ?e w Prandocinie by?a szk?ka pocz?tkowa jednoklasowa. W roku 1866 zosta?a za?o?ona w Prandocinie orkiestra wiejska, a w roku 1911 powsta?o w Prandocinie k?ko rolnicze.

Po III zaborze Polski w roku 1795 Prandocin znalaz? si? w granicach zaboru austriackiego, a po upadku Ksi?stwa Warszawskiego, decyzj? kongresu wiede?skiego w roku 1815, znaczna cz??? ziem nale??cych wcze?niej do zaboru austriackiego, w tym Prandocin, wesz?y w sk?ad Krlestwa Kongresowego zale?nego od Rosji.

Zaborcy w szko?ach i urz?dach na terenie zaboru wprowadzaj? j?zyk rosyjski, co wywo?a?o zdecydowany sprzeciw ze strony Polakw, rwnie? mieszka?cw Prandocina. Na pocz?tku XX wieku ch?opi z Prandocina na zebraniach domagali si? wprowadzenia j?zyka polskiego w administracji, s?downictwie i w szko?ach. Ruch ten przybra? charakter walki narodowowyzwole?czej. Ruch gminny obj?? w powiecie miechowskim kilkana?cie gmin.

Pierwsi dali przyk?ad ch?opi z Prandocina w gminie Kacice, ktrzy postanowili redagowa? uchwa?y w j?zyku polskim i na zebrania swoje nie dopuszcza? w?adz powiatowych. Gdy w zwi?zku z tym w dniu 25. 01.1905 roku przyjecha? do Prandocina komisarz do spraw w?o?cia?skich i chcia? obj?? przewodnictwo zebrania, obecni sprzeciwili si?. O?wiadczyli, ?e od tego maj? w?asnego wjta i poprosili komisarza o opuszczenie lokalu, do czego, wobec stanowczej postawy ch?opw, musia? si? zastosowa?. Za przyk?adem Prandocina posz?y inne gminy.

W d?ugim w?wozie ??cz?cym dwie miejscowo?ci Prandocin i Prandocin-I?y znajduj? si? stare, drewniane krzy?e. Jest to mogi?a poleg?ych ?o?nierzy z okresu powstania styczniowego.

Powstanie styczniowe rozegra?o si? na terytoriom powiatu miechowskiego i obj??o nasze miejscowo?ci. Prawdopodobnie dlatego miejsce to nazwano Mogi?kami, gdy? poleg?ym w walce powsta?com potomni wznie?li tu krzy?e.

W czasie I wojny ?wiatowej Prandocin znajdowa? si? pod zaborem rosyjskim, a Rosja w tym czasie prowadzi?a wojn? przeciwko Austrii.

Poleg?ych ?o?nierzy pochowano w miejscu znanym przez wszystkich Cichonk?. Jest to niewielkie wzniesienie na p?noc od drogi biegn?cej przez wie?. Spocz?li tam ?o?nierze polscy, austriaccy i jeden ?o?nierz rosyjski, ktrego p?niej przeniesiono do zbiorowej mogi?y, gdzie chowano poleg?ych Rosjan.

M?odzie? szkolna od wielu lat opiekuje si? tym miejscem. W wa?ne rocznice i ?wi?ta narodowe zapala znicze i sk?ada kwiaty.

b_150_100_16777215_0___images_stories_prandocin_Unas_markm_253.jpgb_150_100_16777215_0___images_stories_prandocin_Unas_markm_255.jpgb_150_100_16777215_0___images_stories_prandocin_Unas_sprztamy_o9_029.jpgb_150_100_16777215_0___images_stories_prandocin_Unas_sprztamy_o9_049.jpgb_150_100_16777215_0___images_stories_prandocin_Unas_sprztamy_o9_051.jpgb_150_100_16777215_0___images_stories_prandocin_Unas_sprztamy_o9_052.jpgb_150_100_16777215_0___images_stories_prandocin_Unas_17670.jpgb_150_100_16777215_0___images_stories_prandocin_Unas_mkix_09_086.jpgb_150_100_16777215_0___images_stories_prandocin_Unas_pera_57.jpgb_150_100_16777215_0___images_stories_prandocin_Ziemia12_mk1210_146.jpg

  Joomla themes, business website hosting.